Tôi nghe vậy liền lắc đầu từ chối, nhưng bà không cho.
"Con tưởng ta cho con chắc? Đó là ta để lại cho chắt của ta đấy!" – Bà giả vờ nghiêm mặt, mãi tôi mới dám nhận lấy món quà lớn lao ấy. Chiếc chìa khóa cổ xưa nằm gọn trong lòng bàn tay tôi. Cuối cùng, bà còn ghé tai thì thầm rằng bà có một kho lương ẩn giấu, nếu chiến sự căng thẳng, cả nhà gặp khó khăn thì có thể đem ra cứu cấp. Tôi im lặng lắng nghe, rồi siết chặt chiếc chìa khóa trong tay.
14
Gia đình bà nội vốn xuất thân từ thảo khấu (thổ phỉ). Đây là một bí mật ít ai biết. Năm xưa khi quan phủ dẹp loạn, để bảo toàn mạng sống cho cả nhà, ông nội bà đã dẫn người xuống núi làm dân lành. Có tiền của tích trữ, lại là người dám nghĩ dám làm, ông nhân lúc loạn lạc mà phất lên. Cổ nhân nói "loạn thế xuất kiêu hùng", việc tích trữ lương thảo hay chiếm cứ một vùng cũng chỉ là một cách để sinh tồn.
Vì ngọn núi kia không còn thổ phỉ nên dần bị bỏ hoang, nhà cửa sập xệ, dân làng cũng vì tai ương mà đi tản mát hết. Địa thế nơi đó hiểm trở, nếu không có người dẫn đường thì người thường khó lòng leo tới lưng chừng núi. Vì thế, cha ông của bà nội đã bí mật chuyển lương thực lên đó tích trữ. Vốn là dân thổ phỉ nên "thỏ khôn có ba hang", đường hầm bí mật trên núi nhiều vô kể, người lạ vào là không có đường ra. Năm đó nếu quan phủ không dùng đại bác oanh tạc, ông nội bà chắc chắn không xuống núi. Bao nhiêu năm nay, chỗ dựa vững chắc nhất của bà chính là ngọn núi ấy.
Bà nội biết tôi thông minh. Ngay cả anh cũng khen tôi học rất nhanh, gần như quá mục không quên. Những chữ Tây khó nhằn thế mà tôi cũng thuộc làu làu, vì vậy bà đã tỉ mỉ chỉ dạy cho tôi từng lối đi bí mật. Cuối cùng, bà lấy ra tấm bản đồ địa hình cũ kỹ đã cất giấu trên người bao năm qua giao cho tôi. Bà mãn nguyện vỗ về tay tôi, dặn dò: "Chúng ta đều giống nhau, xuất giá tòng phu, một lòng một dạ. Ta tin con... sau này, hãy sinh cho ta một đứa chắt, để ta có nhắm mắt cũng không còn gì hối tiếc..."
Lòng tôi xót xa, chỉ biết gật đầu liên tục, cổ họng như bị chặn bởi một tảng bông dày.
Anh lại cãi nhau với cha. Cha anh là người thủ cựu, không muốn tham gia vào những hoạt động nguy hiểm. Hai cha con bùng nổ mâu thuẫn dữ dội. Nửa đêm, anh lén lẻn vào phòng tôi. Tôi giật mình, vừa hé môi định kêu thì nhận ra là người đàn ông của mình nên im bặt.
"Tôi phải đi rồi." – Trong bóng tối, đôi mắt anh sáng rực như có ngọn lửa đang bùng cháy.
"Anh đi đâu?" – Tôi lo lắng nắm chặt tay anh, luống cuống.
"Thân phận của tôi sắp bị lộ rồi. Cô yên tâm, ở nhà có cha gánh vác, đám Hán gian sẽ không làm khó mọi người đâu." – Nói rồi, anh đặt một nụ hôn nồng cháy lên môi tôi.
"Cũng may chúng ta chưa thành thân, nếu không..." – Anh tiếc nuối đưa tay xoa nhẹ lên bụng tôi, nơi ấy vẫn còn trống rỗng. Hơi ấm từ tay anh khiến tôi khẽ rùng mình.
"Có nguy hiểm không?" – Tôi nghẹn ngào mãi mới hỏi được một câu. Anh nín thở trong giây lát, chúng tôi nhìn nhau đắm đuối, như thể hai linh hồn đang hòa quyện.
"Có!" – Anh kiên định nhìn tôi, rồi nhân lúc tôi đang thút thít, anh khẽ chạm vào đôi bàn chân nhỏ mà tôi chẳng bao giờ để ai thấy. Tôi run rẩy định rụt lại, nhưng bị anh nắm chặt lấy. Anh nâng niu vuốt ve hình dáng đôi chân ấy.
"Việc tôi làm rất vĩ đại. Sau này, con cháu của chúng ta sẽ không còn ai phải bó chân nữa. Chúng ta sẽ bước ra thế giới, không còn chịu áp bức hay tổn thương nào nữa!" – Anh hôn lên đôi mắt đẫm lệ của tôi.
"Tôi không cần anh vĩ đại, tôi chỉ cần anh sống thôi." – Tôi khóc nức nở trong lòng anh, dặn đi dặn lại.
Anh vỗ nhẹ lưng tôi như dỗ dành một đứa trẻ: "Được, cô cũng vậy. Dù có chuyện gì xảy ra, cô cũng phải vì tôi mà sống tiếp, để tận mắt nhìn thấy thời đại mà tôi, và tất cả nhân dân đã cùng nhau giành lấy!"
15
Anh đi rồi.
Ngày hôm sau, một đám người kéo đến nhà. Có quân Nhật, có cả những người da vàng tóc đen nhưng lại mặc áo lụa đen – đồng bào của tôi, nhưng ai cũng hiểu họ là Hán gian. Tôi sợ phát khiếp, nép chặt vào người mẹ anh.
Tên người Nhật lải nhải điều gì đó, bà nội nện mạnh chiếc gậy xuống đất, phát ra âm thanh khô khốc.
"Mèo mả gà đồng phương nào mà dám bước qua cửa nhà ta?" – Bà uy nghi lẫm liệt. Một tên Hán gian nịnh nọt tiến lên liền bị bà tặng cho một cái tát nảy lửa. Cha anh đứng chắn trước mặt bà, dù đối mặt với họng súng quân thù cũng không hề nao núng.
Nhìn bóng lưng kiên định của cha chồng, tôi thấy mình muốn khóc. Tôi như nhìn thấy hình ảnh của anh khi về già, nếu có ngày đó, anh cũng sẽ hiên ngang che chở cho phụ nữ và trẻ nhỏ như thế.
Mẹ anh thì hoảng loạn, không ngừng nói những lời đường mật, thái độ có thể coi là hạ mình cầu khẩn. Bị cha anh quay lại quát một tiếng, bà mới ấm ức im lặng. Bà nội nhìn mẹ anh, lạnh lùng nói: "Nhà này thà chết chứ không thể có Hán gian! Nếu cô thấy sợ, nhà đẻ cô vẫn còn đó, cứ việc cuốn gói về đi! Nhà này không chứa nổi vị đại phật như cô!"
Mặt mẹ anh tái mét, vội vàng quỳ xuống, nhưng bà nội chẳng thèm đoái hoài, mặc cho bà đê đầu khổ sở van nài. Tôi không đành lòng định vào dìu, liền bị cây gậy của bà nội ngăn lại.
"Loại xương cốt mềm yếu! Con đối tốt với nó, nó cũng sẵn sàng vì chút lợi lộc mà vẫy đuôi với kẻ khác thôi. Nhớ kỹ, người có thể nghèo, nhưng không thể không có cốt cách!" – Bà dạy tôi như vậy. Mỗi lời nói ra như một cái tát vào mặt mẹ anh. Tôi chẳng biết nói gì, chỉ đành im lặng.
Quân Nhật bỏ đi sau khi buông vài lời đe dọa. Tên Hán gian cười nịnh cả đôi bên, bà nội hờ hững bảo sau vườn nhà vẫn còn hai khẩu đại bác từ thời tiền triều để lại, dọa tên Hán gian chạy mất dép. Thực ra khẩu súng đó chỉ là đồ trang trí, anh từng đưa tôi đi sờ thử rồi. Bà nội rõ ràng là cố tình dọa chúng.
