Tôi xin ở lại ký túc xá của trường, vốn dĩ đây là nhà tôi, nhà trường cũng không gây khó dễ, cấp cho tôi căn phòng cũ, vì dù sao học sinh trong trường cũng ít. Ba đứa trẻ tôi nhặt về thỉnh thoảng cũng theo học, đứa lớn đã đi lính, đứa thứ hai và thứ ba thì luôn ở bên tôi. Lũ trẻ chưa bao giờ được ở ngôi nhà đẹp thế này, chúng cảm thán mãi, cả đêm ngủ không yên.
Tôi đặt tấm ảnh chụp chung với anh lại chỗ cũ. Mọi thứ dường như đã trở lại bình yên.
Nhưng rồi, có người đã phá vỡ sự bình yên ấy. Anh lính cầu hôn tôi. Tôi sững sờ, cả người ngây dại chẳng biết phải làm sao. Khi định thần lại, tôi đã từ chối anh.
"Tôi lớn hơn anh năm tuổi. Hơn nữa, tôi đã có chồng rồi. Tôi và chồng tôi tình sâu ý nặng, đời này không đổi dời." – Tôi nói với anh như vậy. Anh lính rất đau lòng, lầm lũi rời đi.
Sau này, anh chấp nhận sự sắp đặt của cấp trên, cưới một cô y tá trẻ. Cô y tá đó rất ác cảm với tôi, luôn ngăn cản anh giúp đỡ tôi. Anh lính đã nổi giận mấy lần, bảo rằng giữa chúng tôi chỉ thuần túy là tình đồng chí cách mạng. Cô y tá không phục, đến trường học làm loạn mấy trận, thế là tôi dần giữ khoảng cách với anh.
Mấy năm biến động, cộng thêm thiên tai nhân họa, đâu đâu cũng thấy dân đói khổ. Anh lính và cô y tá sinh được một mụ con trai, suýt thì chết đói. Lúc này, chính tôi là người chủ động đứng ra quyên góp số lương thực còn lại trên núi.
Anh lính giờ đã thăng chức thêm một bậc. Anh vẫn là người đàn ông tôi đã cứu năm xưa. Chỉ có điều, lần này người tôi cứu lại là con trai anh. Cô y tá bế đứa con thoi thóp, khóc quỳ xuống trước mặt tôi. Tôi chẳng có biểu cảm gì, chỉ thầm cảm thán bà nội dù đã mất nhưng vẫn luôn phù hộ cho tôi.
Lương thực trên núi dù có chỗ đã bị mốc nhưng vẫn còn ăn được. Vì địa hình phức tạp nên tôi buộc phải dẫn đường lên núi một lần nữa. Anh lính lặng lẽ đi sau lưng tôi, tận mắt chứng kiến tôi dùng đôi chân bó này mà dẫm bằng từng ngọn cỏ nhánh cây trên con đường ấy. Anh cảm thấy muốn khóc mà không rõ lý do.
Nơi tổ tiên bà nội chọn đúng là một môi trường bảo quản tự nhiên tuyệt vời, khô ráo và lạnh sâu. Nhìn từng bao lương thực được chuyển xuống, tôi chợt lắc đầu cười khổ: "Bà nội ơi, cuối cùng con vẫn không giữ kín được bí mật, đem nơi này khai ra rồi..."
Trong lòng anh lính bộn bề cảm xúc, anh không nói được lời khen ngợi nào, vì số lương thực này đáng lẽ là của riêng tôi. Nhưng để cứu con trai anh, cứu bá tánh nơi đây, tôi đã chọn hiến tặng toàn bộ. Anh siết chặt nắm tay, lòng dấy lên một nỗi buồn không tên.
23
Ngày qua ngày, năm qua năm, thời gian cứ thế lặng lẽ trôi. Tung tích của anh vẫn luôn là một bí ẩn, ngay cả khi anh lính sau này đã lên chức cao cũng không tra ra được. Tôi đã bỏ cuộc từ lâu.
Trong tim tôi, anh mãi mãi là người đàn ông trẻ trung, tràn đầy sức sống và luôn mang cả thiên hạ trong lòng. Anh dạy tôi biết yêu và hy vọng. Anh cũng cho tôi tình yêu và dũng khí.
Ba đứa trẻ tôi nhặt về đều đã khôn lớn trưởng thành. Đứa lớn đi lính rồi được điều đi tỉnh ngoài, sau này cũng làm quan to nhưng bận đến mức chẳng có thời gian về thăm tôi, chỉ có thể viết thư liên tục. Vì anh ta học hành không đến nơi đến chốn nên thư vẫn còn lỗi chính tả để tôi sửa. Sau này mới biết, anh ta cố tình viết sai để nhõng nhẽo bắt tôi viết thư trả lời nhiều hơn.
Đứa thứ hai là con gái, gả cho một anh cảnh sát, vợ chồng hòa thuận, chỉ có điều ngày nào cũng đòi đón tôi về phụng dưỡng. Đứa thứ ba nhỏ nhất thì vào nhà máy làm kỹ thuật viên, sau này thành giám đốc trẻ, hễ rảnh là chạy sang đây, vẫn cứ nhõng nhẽo đòi tôi ôm như hồi còn nhỏ. Tôi bất lực ôm người đàn ông cao hơn mình hai cái đầu, chẳng biết nên khóc hay cười.
Đời tôi tuy sống rực rỡ nhưng vẫn luôn cô độc. Thật may, có những kỷ niệm bên anh để tôi hồi tưởng. Tôi thử dịch vài cuốn sách tiếng Anh, nhờ có nền tảng văn học cổ điển vững chắc nên lời văn của tôi rất thanh thoát và độc đáo, nhất thời nhận được không ít lời khen ngợi. Chỉ là, tôi đã già quá rồi, tóc đã bạc trắng. Đôi khi thức khuya đọc sách còn bị người ta quản thúc. Không là đứa thứ hai thì cũng là đứa thứ ba, giờ thì đến cả con cái của chúng cũng coi tôi như đứa trẻ mà quản lý.
Anh lính lúc rảnh rỗi cũng hay sang ngồi với tôi. Có khi hai người chẳng nói gì, tôi làm việc của tôi, anh đọc sách của anh. Tôi biết, thời gian của mình không còn nhiều nữa. Ho khẽ mấy tiếng, tôi đứng dậy khép cửa sổ lại.
Tòa nhà hai tầng này giờ đã trở thành tài sản riêng của tôi. Tôi dùng số của hồi môn bà nội để lại, cộng với sự giúp đỡ của anh lính, cuối cùng cũng mua lại được nó. Tôi khôi phục ngôi nhà đúng như trong ký ức của mình. Chỉ có điều thiếu đi những tấm ảnh tự luyến của anh, thay vào đó là khung ảnh lớn nhỏ của mấy gia đình con cháu.
Đôi khi tôi vẫn thêu thùa, thêu áo và yếm cho lũ trẻ đời sau. Đứa lớn thèm thuồng, định gửi con về cho tôi chăm, bị tôi mắng cho một trận qua điện thoại là định làm mệt chết bà già này sao. Nó đã gần năm mươi tuổi, phong thái quyết liệt khiến người ta nể sợ, vậy mà trước mặt tôi lại giả vờ khóc lóc bảo không được ai thương. Tôi cúp điện thoại, vừa buồn cười vừa thấy giận.
