Từ thuở nhỏ, cha mẹ đã dạy tôi rằng: làm thân con gái phải biết giữ quy củ, phải một lòng một dạ, phải nằm lòng đạo "tam tòng tứ đức".
Năm tôi còn bé tí, mẹ bắt tôi phải bó chân. Tôi gào khóc vì đa/u đ/ớn, mẹ bèn dùng phấn thơm rắc từng lớp thật dày vào trong lớp vải băng. Mẹ bảo: "Con à, đợi con lớn khôn rồi sẽ hiểu cho nỗi kh/ổ tâm của mẹ."
Cơn đa/u ấy khiến tôi thao thức suốt đêm, đôi bàn chân b/ỏng r/át như bị dội nước sôi pha lẫn bột ớt. Thân hình nhỏ bé của tôi sau khi bó chân còn phát số/t cao mấy ngày liền. Ấy vậy mà mẹ vẫn é/p tôi phải xuống đất tập đi.
Mẹ nói: "Con ơi, nếu con không chịu đi, đợi vài ngày nữa chân định hình rồi, dáng đi của con sẽ bị gù lưng, trông xấu xí lắm."
Lúc đó, tôi chỉ thấy thà ch i c quách đi cho xong! Đ/au quá, cái đ/au khiến đêm nào tôi cũng nức nở. Tôi không sao hiểu nổi, cha mẹ vốn mực cưng chiều tôi, sao lại có thể nhẫn tâm với tôi đến thế?
Sự trưởng thành của con người chính là sự lột xác trong từng cơn đa/u đ/ớn.
Rất lâu sau đó, chân tôi không còn đa/u nữa, nhưng đổi lại, tôi chẳng bao giờ có thể chạy nhảy được nữa. Mẹ may cho tôi những đôi hài tất tinh xảo, đặt gọn trong lòng bàn tay người lớn trông thật nhỏ nhắn làm sao. Mũi hài nhọn hoắt tựa như một con chuồn chuồn đang chực bay, chỉ tiếc là đôi cánh của tôi đã mất rồi.
Tôi thường ngồi trên ghế, nhìn cánh chim lướt qua bầu trời, đôi khi lại thở dài đầy ngưỡng mộ. Mẹ bảo: "Đàn bà đời này, chỗ dựa duy nhất chính là đàn ông." Mẹ dạy tôi phải cẩn trọng từ lời ăn tiếng nói, ít nói ít cười, đừng có bắt chước lũ con gái hoang dã, điê/n đi/ên khù/ng kh/ùng ngoài kia.
Tay nâng quyển sách, nghe lời mẹ dặn, gương mặt non nớt của tôi khi ấy chỉ đầy vẻ u sầu. Đôi khi tôi cũng nhớ về những ngày tháng còn được tự do chạy nhảy. Nhưng cái sự phóng khoáng, tự tại ấy đã bị chính cha mẹ tôi tự tay b/ẻ gãy mất rồi.
Đôi chân của tôi dần trở nên nổi tiếng. Cha mẹ tôi vì thế mà đắc ý vô cùng, quyết định tăng thêm tiền sính lễ.
Một gia đình quyền quý trong thành phố đã để mắt tới tôi. Có một bà cụ ăn vận sang trọng cứ nắm lấy tay tôi khen ngợi hết lời, rồi lại tỉ mỉ xem xét đôi chân nhỏ của tôi. Bà cụ khen tôi là một cô gái tốt hiếm có, lại nói: "Đám con gái trong thành phố đi/ên r/ồ chẳng biết chừng mực là gì. Cưới vợ phải cưới người có đức, hạng người lông bông không thích hợp làm vợ."
Tôi cả đời chưa từng lên thành phố. Nghe nói nơi đó có những tòa nhà cao tầng, có nhà thờ của người Tây, người đi trên đường đông như kiến cỏ. Tôi thấy thẹn thùng, chỉ biết cúi đầu đỏ mặt. Bà cụ lại càng hài lòng hơn.
Sau lễ dạm ngõ, tôi cứ thế được người ta định đoạt chung thân. Bà cụ đi xem mặt cho cháu trai, ra tay hào phóng vô cùng. Cha mẹ tôi nhìn đống lễ vật mà hớn hở ra mặt. Tôi nhìn theo bóng dáng bà cụ khuất dần, chỉ cảm thấy trong lòng có chút bất an, nhưng lại chẳng rõ là vì lẽ gì.
2
Lần đầu tiên tôi lên tỉnh, là vì tiểu thiếu gia nhà chồng muốn hu/ỷ hôn.
Mẹ bảo tôi phải đích thân đi một chuyến. Bà tin chắc rằng, bất cứ người đàn ông nào chỉ cần nhìn thấy đôi chân của tôi cũng sẽ si mê đến phát cu/ồng. Thế là tôi lên xe ngựa, trải qua một chặng đường dài xóc nảy để vào thành phố.
Thành phố đông người quá! Tôi rụt rè vén bức rèm che, nhìn thấy dòng người qua lại, có cả đàn ông lẫn đàn bà.
Hóa ra phận nữ nhi cũng có thể tự do đi lại trên phố sao! – Tôi thầm nghĩ.
Sự xuất hiện của tôi không mang lại niềm vui cho nhà chồng, mà chỉ phủ lên đó một bầu không khí u ám. Tiểu thiếu gia gào thét ầm ĩ, nói rằng anh tuyệt đối không đồng ý cuộc hôn nhân này.
Tôi cứ thế đứng lặng lẽ bên cửa. Vì đôi chân nhỏ không đủ sức chống đỡ cơ thể, tôi phải vịnh tay vào khung cửa gỗ. Khoác trên mình chiếc áo rộng tay kiểu cũ, váy xếp mười sáu dải lụa thướt tha, tôi đứng đó như một kẻ lạc loài đến từ thời đại khác so với anh.
Còn anh, anh diện bộ Tây phục thời thượng, tóc cắt ngắn chải chuốt bóng lộn. Vì vừa tranh cãi quyết liệt nên vài lọn tóc rủ xuống trán, trông anh không còn vẻ chững chạc thường ngày mà giống một đứa trẻ đang bướng bỉnh chống đối cha mẹ.
Vừa thoáng thấy tôi, ánh mắt anh chợt lóe lên sự kinh ngạc, nhưng ngay khi nhìn xuống đôi chân bó nhỏ xíu của tôi, sự bất mãn trong anh lập tức bùng nổ.
"Mọi người thật quá coi thường nhân quyền! Sao tôi có thể cưới một người đàn bà như thế này? Đi không được, nhảy không xong, ngoài việc ở nhà ngâm mấy vần thơ sướt mướt thì cô ta còn biết làm gì nữa?"
Nước mắt tôi cứ thế lã chã rơi. Từng giọt lớn như những hạt châu rơi xuống sàn. Anh thấy tôi khóc thì thoáng ngẩn người. Dù biết lời mình nói rất khó nghe, anh vẫn quay mặt đi, không muốn giải thích lấy một câu.
Có lẽ anh đang nghĩ: Không thích là không thích, mặc kệ cô ta khóc lóc thế nào.
Bà nội vì tứ/c gi/ận mà đổ bệnh, bà quấn băng đô nằm trên chiếc giường chạm trổ, nắm lấy tay tôi dặn phải an lòng.
"Cái thằng ngh/ịch tử! Nó có ngông cuồng đến đâu cũng không thoát khỏi tay ta. Đều tại cha mẹ nó nuông chiều, cho nó đi du học cái thứ quỷ quái gì không biết! Đứa cháu ngoan của ta giờ biến thành cái hạng chẳng ra Tây chẳng ra Ta!"
Tôi chỉ biết cúi gầm mặt, làn tóc mái rủ xuống che đi đôi mắt đã đỏ hoe sưng húp.
