Sau khi đến nơi Diêu Viễn xuống xe, cô đưa mắt nhìn ra xung quanh, khung cảnh hoàn toàn xa lạ, đây không phải sân bay Santorini.
Thương Kha quen cửa quen nẻo, dẫn cô vòng qua một căn biệt thự mái vòm trắng, đi dọc theo con đường nhỏ rợp bóng tuyết tùng hai bên. Qua một khúc cua, phía trước hiện ra một bãi đáp trực thăng nhỏ. Một chiếc trực thăng màu trắng đang đậu sẵn, đứng phía trước là một người đàn ông trung niên mang nét đẹp châu Âu với mái tóc nâu xoăn nhẹ, ngũ quan sâu thẳm, đang mỉm cười đứng thẳng tắp trong bộ đồng phục trắng.
Thương Kha nói: “Chào buổi sáng, Patrick.”
Patrick khẽ gật đầu: “Chào buổi sáng, Ke (Kha), có thể cất cánh bất cứ lúc nào.”
Nói xong, ông dời mắt qua Diêu Viễn. Cô bước lên trước, chủ động đưa tay ra: “Xin chào, tôi là Yuan (Viễn).”
Patrick lịch thiệp nắm nhẹ tay Diêu Viễn: “Rất vui được gặp cô, Yuan.”
Thương Kha nhìn sang ghế phụ lái, ra hiệu cho Diêu Viễn lên đó. Gió từ cánh quạt quay tít mù thổi mạnh khiến Diêu Viễn không mở nổi mắt, tóc tai bay tứ tung. Thương Kha đưa tay ra một cách tự nhiên, Diêu Viễn cũng đưa tay mình cho anh. Lòng bàn tay anh khô ráo, ấm áp, đỡ lấy tay cô vững vàng, giúp cô nheo mắt bước lên.
Patrick đưa bộ thiết bị bay cho Diêu Viễn, nhẹ nhàng hướng dẫn cô cách đeo tai nghe rồi giúp cô thắt dây an toàn, Thương Kha vòng qua phía bên kia ngồi vào ghế lái.
Patrick lùi lại vài bước, vẫy tay với họ: “Chúc hai người có chuyến đi vui vẻ.”
Thương Kha đáp: “Cảm ơn, tạm biệt.”
Diêu Viễn cũng vẫy tay chào ông rồi quay đầu lại hỏi: “Patrick là phi công ư? Sao anh không để Patrick lái?”
Thương Kha liếc xéo cô một cái: “Câu trả lời không phải quá rõ ràng rồi sao? Vì tôi biết lái.”
Diêu Viễn: “…”
Diêu Viễn bấu chặt lấy dây an toàn, nét mặt căng thẳng không nói lời nào. Khóe mắt cô liếc nhìn Thương Kha, áo phông, quần thể thao, đến một chiếc áo khoác bay chuyên dụng cũng không có. So với bộ đồng phục phi công chuyên nghiệp, động tác thành thục và phong thái phục vụ quý ông của Patrick, thì Thương Kha quá tùy tiện. Người đàn ông này lái xe ô tô đã khá hoang dã rồi, không biết lái trực thăng thì sẽ thế nào đây.
“Cũng đâu cần phải…” Thương Kha khựng lại một chút rồi nói: “bày ra biểu cảm như sắp hy sinh vì nghĩa lớn thế đâu.”
Diêu Viễn hỏi: “Anh… có bằng lái không đấy?”
Có trời làm chứng, không phải là cô không tin tưởng, cô chỉ đang cố tìm chuyện để nói hòng xua tan sự căng thẳng mà thôi.
Thương Kha cầm tai nghe đeo lên, thắt dây an toàn, kiểm tra các thông số trên bảng điều khiển: “Mở hộp chứa đồ bên tay phải em ra.”
Diêu Viễn vươn tay mở hộp, bên trong có một cuốn sổ màu đen, bên trên ghi dòng chữ Giấy phép lái máy bay dân dụng. Diêu Viễn lấy ra lật xem, trang bên trong ghi tên: Thương Kha, ngày sinh: 17/10/1988.
Diêu Viễn vẫn thận trọng, dù sao bây giờ đang ở Hy Lạp: “Bằng lái trong nước có dùng được quốc tế không?”
Thương Kha giải thích: “Các quốc gia gia nhập ICAO đều dùng chung được, thủ tục đăng ký không phức tạp lắm. Tôi lấy bằng thương mại ở San Francisco, sau đó xin chuyển đổi sang bằng trong nước.”
Diêu Viễn hỏi tiếp: “Sân bay San Jose có công ty máy bay tư nhân để thi bằng lái sao?”
Thương Kha đáp: “Công ty Net Jets cung cấp dịch vụ bao máy bay tư nhân tại sân bay San Jose, nhưng không tổ chức thi bằng lái. Sân bay Palo Alto thì có, em đến đó bao giờ chưa?”
Vừa nói, Thương Kha vừa vươn tay giúp cô vặn chặt chốt điều chỉnh tai nghe cho vừa vặn, sau đó lấy ra hai chiếc kính râm, đưa một cái cho cô. Diêu Viễn nhận lấy, là kính LED của Balenciaga, dòng chữ Balenciaga trên gọng kính có thể đổi màu.
“Tôi chưa đến sân bay Palo Alto bao giờ.” Nói đến đây, Diêu Viễn dừng lại một chút. Đại học Stanford nằm ở Palo Alto, cộng thêm khẩu âm California đặc trưng của anh, cô đưa ra một suy luận và liên tưởng hợp lý: “Anh học đại học ở Stanford à?”
Thương Kha gật đầu: “Em sang bên đó làm việc sao?”
Diêu Viễn đáp: “Thỉnh thoảng.”
Những lần đi công tác, nếu không mua được vé máy bay từ Thượng Hải bay thẳng đến San Francisco, Diêu Viễn sẽ mua vé đến sân bay San Jose. Sân bay San Jose tuy nhỏ nhưng rất thuận tiện, thường xuyên bắt gặp máy bay tư nhân ở đó.
Trụ sở chính của SOLA nằm ở Thung lũng Silicon. Khi Công nghệ Ba Quang tham gia vào chuỗi cung ứng của SOLA để thực hiện dự án tùy chỉnh, dự án X1y khởi động và bước vào giai đoạn thảo luận nhu cầu, thiết kế phương án. Diêu Viễn đã dẫn đội ngũ của mình cắm chốt tại văn phòng đại diện ở Thung lũng Silicon, ban ngày họp hành, ban đêm sửa phương án.
Đến cuối tuần rảnh rỗi hơn một chút, cô lại dẫn cả nhóm đi thăm cầu Cổng Vàng, Đại học Stanford, Google và Facebook. Cô từng phải trả phí đỗ xe đắt nhất lịch sử là 36 đô la tại Bến Ngư Phủ, và từng đứng trên tháp Hoover ngắm toàn cảnh Stanford.
Thương Kha điều khiển trực thăng cũng hệt như cách anh lái siêu xe, mang lại cảm giác cực kỳ thành thạo và điêu luyện. Anh kiểm tra xác nhận từng nút bấm, cần lái, bàn đạp, rồi nâng thân máy bay lên, từ từ rời khỏi mặt đất.
Mặt đất dưới chân dần trở nên nhỏ bé, một bức tranh phong cảnh hải đảo tráng lệ bắt đầu mở ra trước mắt.
Máy bay lấy độ cao rất nhanh, tốc độ bay vượt quá 200km/h, chế độ bay tự động được kích hoạt. Ánh nắng xuyên qua tầng mây rọi vào khoang lái, bầu trời xanh và mây trắng ngỡ như trong tầm tay với. Hòn đảo Santorini nâu xanh và biển Aegean xanh như màu thạch nằm rạp dưới chân.
Diêu Viễn trễ kính râm xuống sống mũi, cúi đầu nhìn sắc xanh được thiên nhiên ưu ái ban tặng ấy: “Nước biển Hy Lạp sao có thể xanh đến thế nhỉ?”
Thương Kha vẫn đeo kính râm, lưng dựa thoải mái vào ghế. Màu kính khá đậm, kiểu dáng đậm chất “Ma Trận”, khiến anh trông cực kỳ ngầu, chỉ có điều lời nói thốt ra lại chẳng ngầu chút nào: “Đương nhiên là vì trong đó có cá.”
Diêu Viễn: “Hả?”
Thương Kha: “Bởi vì trong đó có cá, cá nhả bong bóng kêu blue blue blue.”
Câu chuyện cười này nhạt đến mức Diêu Viễn không cười nổi.
Thương Kha nói: “Ánh sáng xanh có bước sóng ngắn nên dễ bị tán xạ. Mắt người lại nhạy cảm với màu xanh lam. Mùa hè ánh nắng dồi dào khiến nước bốc hơi mạnh, dẫn đến độ mặn của nước biển tăng cao. Độ mặn càng cao thì khả năng phản xạ ánh sáng xanh từ bầu trời càng mạnh. Hơn nữa độ sâu trung bình ở đây chỉ khoảng năm trước bảy mươi mét, không quá sâu cũng không quá nông, vừa đủ để tạo nên sắc xanh ấy.”
Câu trả lời của Thương Kha vừa chuyên nghiệp lại vừa kiên nhẫn, khiến Diêu Viễn liên tưởng ngay đến hiện tượng tán xạ Rayleigh. Cô hỏi lại: “Chứ không phải do bầu trời xanh in bóng xuống mặt biển sao?”
Thương Kha: “Tiến sĩ Diêu, em đang định kiểm tra kiến thức của tôi về tán xạ Rayleigh và hiệu ứng Raman hả?”
Tư tưởng lớn gặp nhau, Diêu Viễn bật cười: “Không ngờ Vật lý của anh tốt thế.”
Thương Kha lại bày ra vẻ mặt bất cần đời: “Cảm ơn nhé?”
Diêu Viễn cảm thấy anh thuộc tuýp người chơi gì cũng giỏi, học gì cũng thạo. Lúc chơi thì phóng khoáng hết mình, nhưng khi nghiêm túc thì lại cực kỳ đáng tin cậy.
Từ Santorini bay đến Mykonos, rồi băng qua hàng ngàn hòn đảo nhỏ, cuối cùng cũng đến Athens, thành phố cổ kính nằm bên vịnh hẹp ở cực nam bán đảo Balkan. Những tòa nhà cao tầng san sát trải dọc theo bờ vịnh. Từ xa đã có thể nhìn thấy đền Parthenon uy nghi trên sườn đồi và sân vận động Olympic nằm dưới chân núi.
Vượt qua đền thờ và sân vận động, máy bay hạ cánh xuống thị trấn Delphi. Ánh nắng mùa hè chói chang, rực rỡ. Đến nơi, họ đổi sang đi ô tô để đến khu di tích Delphi.
Diêu Viễn định bật định vị nhưng Thương Kha vẫn bảo không cần. Đến khu di tích Delphi, sau khi xuống xe, cô ra hiệu cho anh ra ghế dài ngồi nghỉ, còn mình đi xếp hàng mua vé.
Quầy bán vé trực tiếp khá đông người, Diêu Viễn đi sang phòng bên cạnh tìm máy bán vé tự động nhưng người cũng không ít, hàng xếp dài dằng dặc. Cô đứng vào hàng, giữ khoảng cách chừng hai cánh tay với người phía trước, chầm chậm nhích từng bước theo dòng người.
Một cặp vợ chồng trung niên tóc vàng mắt xanh đi tới, đứng bên cạnh cô trò chuyện bằng thứ ngôn ngữ Diêu Viễn không hiểu. Đi song song được một lúc, họ thản nhiên chen ngang vào ngay trước mặt cô.
Diêu Viễn không phải kiểu người hiền lành dễ bắt nạt, cô hỏi thẳng: “Are you cutting in line?” (Hai người đang chen ngang đấy?)
Cặp vợ chồng trung niên đeo balo leo núi, dáng người cao to vạm vỡ. Người vợ cao hơn Diêu Viễn nửa cái đầu, nhìn xuống cô với vẻ bề trên và tuôn ra một tràng tiếng nước ngoài, hoàn toàn không có ý định nhường đường. Diêu Viễn không hiểu đối phương nói gì, đành quay sang hỏi hai người trẻ tuổi đứng trước: “Excuse me. Do you know them? Are they your friends?” (Xin lỗi, hai bạn có quen họ không? Họ là bạn của hai bạn à?)
Hai người trẻ lắc đầu. Cặp vợ chồng kia vẫn đứng trơ ra đó. Diêu Viễn quyết định không đôi co nữa, cô trực tiếp lách người chen lên trước mặt họ để lấy lại vị trí.
Bất ngờ, người vợ đưa tay đẩy mạnh Diêu Viễn một cái, lớn tiếng quát tháo vài từ mà Diêu Viễn nghe không hiểu. Bị tấn công bất ngờ, Diêu Viễn loạng choạng ngã sang một bên. Ngay lúc đó, một đôi tay vững chãi kịp thời đỡ lấy cô, giúp cô đứng vững lại.
Diêu Viễn ngẩng đầu lên, thấy Thương Kha đang nhìn chằm chằm vào hai người trung niên kia, vẻ mặt lạnh tanh nói: “You owe her an apology.” (Các người nợ cô ấy một lời xin lỗi.)
Cặp vợ chồng kia lại bắt đầu xì xồ tiếng Hà Lan, Thương Kha chỉ lạnh lùng nhìn họ mà không đáp lại. Lúc này, người trẻ tuổi đứng phía trước lên tiếng: “We don’t know you, go to the back of the line.” (Chúng tôi không quen các người, mời ra sau xếp hàng.)
Những người khác trong hàng cũng bắt đầu la ó phản đối cặp đôi vô duyên kia.
Dưới áp lực của đám đông, cặp vợ chồng trung niên định quay người bỏ đi, Thương Kha không khách khí đưa tay chặn đường họ lại: “You should apologize for being rude.” (Các người nên xin lỗi vì sự thô lỗ của mình.)
Hai người họ nhìn nhau, đánh giá hai người Á Đông trước mặt một lượt, nhanh chóng đưa ra kết luận không thể cứng đối cứng. Người vợ nhún vai nói với Diêu Viễn: “I‘m sorry. I didn’t mean it.” (Xin lỗi, tôi không cố ý.)
Hừ, tiếng Anh lưu loát gớm, đúng là kẻ bắt nạt kẻ yếu sợ kẻ mạnh, thói trông mặt mà bắt hình dong đúng là thượng thừa. Diêu Viễn liếc bọn họ một cái, chẳng buồn nói gì thêm. Thương Kha quay sang nhìn Diêu Viễn, thấy cô gật đầu, anh mới quay lại đứng cạnh cô, cùng xếp hàng nhích về phía trước.
Cặp vợ chồng trung niên kia ngoan ngoãn đi xuống cuối hàng đứng chờ lại từ đầu. Thương Kha đưa cho Diêu Viễn chai nước, quan sát sắc mặt cô: “Em ổn chứ?”
Diêu Viễn nhận lấy chai nước: “Tôi ổn. Sao anh biết họ biết nói tiếng Anh?”
Thương Kha đáp: “Họ nói tiếng Hà Lan.”
Diêu Viễn hiểu ngay, tỷ lệ người Hà Lan không biết nói tiếng Anh là cực kỳ thấp.
Lúc nãy Thương Kha đi ra cốp xe lấy nước, quay lại thì chẳng thấy Diêu Viễn đâu. Tìm ở quầy vé trực tiếp không thấy, anh mới vòng sang bên này thì vừa khéo nghe được hai câu chất vấn của Diêu Viễn. Trong dòng người đông đúc, một người phụ nữ châu Á đứng một mình như Diêu Viễn rất dễ nhận ra. Thấy cô từ bỏ việc giao tiếp và trực tiếp chen lên trước mặt cặp đôi kia, Thương Kha đã vội bước nhanh tới, vừa kịp lúc đỡ được cô khi bị đẩy ngã.
Sự cố nhỏ qua đi, vé tham quan trọn gói Bảo tàng và Đền thờ Delphi giá 12 Euro đã cầm trên tay. Diêu Viễn nói: “Đi bảo tàng trước nhé.”
Bảo tàng Delphi có ba báu vật trấn quán: “Rốn của Trái Đất”, “Tượng Nhân sư Sphinx” và “Người đánh xe ngựa bằng đồng”.
Đền thờ Delphi cũng nổi tiếng với ba lời sấm truyền: “Hãy tự biết mình”, “Vạn sự chớ thái quá” và “Thề thốt bừa bãi tai họa kề bên”.
Khu trưng bày không lớn, hai người thong thả đi dọc theo lộ trình tham quan, thấy cái gì thú vị thì dừng lại ngắm nghía, thi thoảng trao đổi vài câu.
Diêu Viễn dừng chân trước bức tượng Nhân sư Sphinx mình thú đầu người, đi vòng quanh quan sát một vòng với vẻ mặt khá tập trung. Thương Kha không làm phiền, anh dùng điện thoại chụp cận cảnh vài chi tiết của bức tượng rồi phóng to lên xem, nhưng chẳng nhìn ra điều gì đặc biệt.
Đợi cô ngắm nghía xong xuôi, Thương Kha mới hỏi: “Có gì đặc biệt không?”
Diêu Viễn chỉ cho anh xem những lỗ hổng hình bầu dục trên phần ngực và lưng của tượng Nhân sư.
Cô giải thích: “Những cái này có thể là điểm đục và điểm kiểm tra. Anh xem, độ đối xứng trái phải rất cao. Đây là tác phẩm thời kỳ Hy Lạp cổ điển, chứng tỏ từ thời đó người ta đã biết sử dụng phương pháp dây dọi để kiểm tra độ chính xác. Với tư thế ngồi xổm của Nhân sư, có thể suy đoán nó vốn được đặt trên cổng vòm hoặc cột thần, thường là đi theo cặp hoặc số lượng nhiều hơn. Việc kiểm tra, đo đạc giúp thực hiện việc sao chép nhanh chóng, phương pháp kiểm tra càng tiên tiến thì bản sao chép càng giống thật.”
Thương Kha từng đến đền Delphi, nhưng chưa bao giờ quan sát tượng Nhân sư dưới góc độ kỹ thuật này. Anh cảm thấy rất thú vị.
Thương Kha hỏi: “Nếu độ chính xác của việc kiểm tra đủ cao, liệu có thể tạo ra hai chiếc lá hoàn toàn giống hệt nhau không?”
Diêu Viễn cười đáp: “Đúng vậy, về mặt lý thuyết là khả thi.”
Thương Kha nói: “Tôi nhớ tại hội nghị thượng đỉnh về sản xuất thông minh, em từng nói thiết bị kiểm tra thị giác công nghiệp của Mỹ và Nhật có thể đạt độ chính xác 0.1 micron, trong khi trong nước tạm thời chưa làm được. Công nghệ Ba Quang sẽ tiếp tục đầu tư R&D để đạt được đột phá về độ chính xác cao này chứ?”
Diêu Viễn không biết là do trí nhớ của Thương Kha quá tốt hay khả năng quan sát của anh quá nhạy bén, mà vừa hỏi đã chạm ngay vào vấn đề cốt lõi. Câu hỏi này ngay cả Diêu Viễn cũng không trả lời được, vì nó liên quan trực tiếp đến mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp và cũng là điểm mâu thuẫn gay gắt nhất giữa cô và Trần Nhược Hư. Cô đành phải lảng tránh vấn đề chính.
Diêu Viễn trêu chọc: “Sao thế, Tổng giám đốc Thương muốn đầu tư à?”
“Có thể cân nhắc. Mở kế hoạch gọi vốn của em ra đi, Tổng giám đốc Diêu. Tôi cần biết quy mô thị trường, chính sách ngành, công nghệ cốt lõi, tình hình cạnh tranh, hồ sơ đội ngũ và tình trạng tài chính.” Thương Kha không truy hỏi tiếp mà nhập vai rất ngọt, anh nâng cổ tay giả vờ xem đồng hồ, vẻ mặt nghiêm túc, mày hơi cau lại: “Cho em hai mươi phút.”
Diêu Viễn bị anh chọc cười: “Chưa kịp chuẩn bị gì cả, cảm giác như sắp bỏ lỡ cả trăm triệu vậy.”
Thương Kha nói: “Cái em bỏ lỡ không chỉ là một trăm triệu đâu.”
Đúng lúc đó, một đoàn du lịch châu Âu đội mũ đỏ ùa tới vây quanh, Diêu Viễn lùi sang bên cạnh hai bước nên nghe không rõ: “Anh nói gì cơ?”
Hướng dẫn viên du lịch đang thao thao bất tuyệt giới thiệu về thần thoại Hy Lạp: Oedipus giải được câu đố của Nhân sư Sphinx, khiến Sphinx tự sát. Sau đó Oedipus lỡ tay g**t ch*t vua cha, trở thành vị vua mới, cưới chính mẹ ruột của mình và sinh được hai trai hai gái, cuối cùng phải chịu sự trừng phạt của các vị thần.
Từ thần thoại về Oedipus, hướng dẫn viên dẫn dắt sang phức cảm Oedipus: Trong mối quan hệ bố mẹ và con cái, nếu con cái thắng thế, chúng sẽ nảy sinh cảm giác tội lỗi; còn nếu thua, chúng sẽ bị kìm nén và uất ức, dẫn đến hành vi gây hấn thụ động sau này.
–
ICAO: Viết tắt của International Civil Aviation Organization (Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế); cơ quan thuộc Liên Hợp Quốc chịu trách nhiệm soạn thảo các nguyên tắc và kỹ thuật hàng không toàn cầu.Tán xạ Rayleigh: Hiện tượng tán xạ ánh sáng bởi các hạt cực nhỏ, như phân tử khí; đây là lý do giải thích vì sao bầu trời và nước biển thường có màu xanh dương.Hiệu ứng Raman: Sự thay đổi bước sóng của ánh sáng khi bị tán xạ bởi các phân tử, thường được dùng trong vật lý/hóa học để xác định thành phần vật chất của mẫu thử.Kính LED Balenciaga: Mẫu kính râm cao cấp của thương hiệu Balenciaga, có gọng kính tích hợp đèn LED phát sáng logo, mang đậm phong cách công nghệ tương lai.Đại học Stanford: Trường đại học danh giá hàng đầu thế giới nằm tại thung lũng Silicon, California.Thung lũng Silicon (Silicon Valley): Khu vực phía Nam vịnh San Francisco, California, Mỹ; được mệnh danh là thủ phủ công nghệ toàn cầu, nơi đặt trụ sở của hàng loạt tập đoàn khổng lồ như Google, Facebook, Apple.Cầu Cổng Vàng (Golden Gate Bridge): Cầu treo màu đỏ cam biểu tượng của thành phố San Francisco, nối liền vịnh San Francisco với Thái Bình Dương.Bến Ngư Phủ (Fisherman’s Wharf): Khu du lịch sầm uất ven biển phía Bắc San Francisco, nổi tiếng với các nhà hàng hải sản, bến tàu và chi phí dịch vụ rất đắt đỏ.Tháp Hoover: Tòa tháp cao 87m nằm trong khuôn viên Đại học Stanford, địa điểm nổi tiếng để du khách lên ngắm toàn cảnh ngôi trường và thung lũng Silicon.Ma Trận (The Matrix): Series phim khoa học viễn tưởng hành động kinh điển. Các nhân vật trong phim thường đeo kính râm đen với thiết kế độc đáo, tạo nên phong cách cool ngầu mang tính biểu tượng.Mykonos: Hòn đảo du lịch nổi tiếng thuộc quần đảo Cyclades, Hy Lạp, được mệnh danh là “Hòn đảo của những cơn gió” với đặc trưng là các cối xay gió và những ngôi nhà trắng ven biển.Bán đảo Balkan: Khu vực địa lý nằm ở Đông Nam Âu, bao gồm Hy Lạp và các quốc gia lân cận, như Bulgaria, Serbia… tên gọi lấy từ dãy núi Balkan.Đền Parthenon: Ngôi đền linh thiêng nằm trên đỉnh đồi Acropolis, Athens, thờ nữ thần Athena; được coi là kiệt tác kiến trúc vĩ đại nhất của Hy Lạp cổ đại.Sân vận động Olympic (Panathenaic): Sân vận động duy nhất trên thế giới được xây hoàn toàn bằng đá cẩm thạch trắng, là nơi tổ chức Thế vận hội hiện đại đầu tiên vào năm 1896.Bảo tàng Delphi: Nơi lưu giữ các di vật khảo cổ linh thiêng của Hy Lạp.Ba lời sấm truyền tại đền Delphi: Những lời răn dạy triết lý nổi tiếng được khắc tại đền thờ thần Apollo: “Hãy tự biết mình” (Know thyself), “Vạn sự chớ thái quá” (Nothing in excess), và “Thề thốt bừa bãi tai họa kề bên” (Surety brings ruin/Make a pledge and mischief is nigh).Điểm đục và điểm kiểm tra: Các dấu vết kỹ thuật trên tượng điêu khắc cổ, đóng vai trò như các mốc tọa độ để thợ điêu khắc đo đạc, định vị nhằm sao chép tác phẩm một cách chính xác.Phương pháp dây dọi: Kỹ thuật xây dựng và điêu khắc cổ xưa; sử dụng một sợi dây treo quả nặng, thường bằng chì, để xác định phương thẳng đứng và kiểm tra độ cân bằng của tác phẩm.Oedipus: Vị vua bi kịch trong thần thoại Hy Lạp, người đã vô tình ứng nghiệm lời sấm truyền nghiệt ngã: giết vua cha và cưới chính mẹ ruột của mình.Nhân sư (Sphinx): Quái vật huyền thoại có đầu người mình sư tử; nổi tiếng với việc chặn đường người qua lại bằng những câu đố hóc búa và ăn thịt những ai không giải được.Phức cảm Oedipus (Mặc cảm Ngoại dip): Thuật ngữ phân tâm học do Freud đặt tên dựa theo thần thoại Oedipus, chỉ trạng thái tâm lý vô thức khi con trai nảy sinh tình cảm luyến ái với mẹ và có xu hướng ganh ghét, muốn thay thế cha mình.
