"Thím, chuyện là như vầy, tôi lại đây là muốn hỏi một chút nhà thím có đổi lương thực hay không?"
Bà cụ Xa đôi mắt đảo quanh một vòng, có chút hứng thú nói:
"Đổi như thế nào?” Thích Ngọc Tú nói:
"Thím cũng hiểu nhà tôi cơ hồ mỗi năm đều phải cùng đại đội mượn lương thực. Nhưng năm nay đại đội đã cho thanh niên trí thức mượn trước mất rồi. Nhà tôi cũng không thể không suy tính đến chuyện lương thực. Mà mặc kệ là vì chuyện gì, nhà tôi cũng không thể mang lại cho đại đội thêm phiền toái, cũng không muốn làm đại đội khó xử. Bây giờ trời lại đang lạnh dần, tôi cân nhắc tới cân nhắc lui, nghĩ nhà mình nên đổi chút lương thực. Bọn nhỏ cũng không cần ăn nhiều đồ ăn ngon, có thể ăn no là được rồi. Cho nên muốn đổi chút khoai lang” Loại chuyện muốn đổi khoai lang này, trong thôn cũng xảy ra không ít. Khoai lang không bằng lương thực, cho nên lúc phân chia, đại đội đều phân là bốn so một.
Cho dù là vậy, mấy nhà nghèo vẫn nguyện ý muốn khoai lang, vì sao?
Tại vì khoai lang có giá rẻ lại nhiều! Ít nhất có thể ăn no bụng.
Mà những nhà hơi có chút điều kiện kia khẳng định muốn lương thực, khoai lang cho dù ăn no thì đã làm sao, cũng không bằng lương thực được.
Cho nên mỗi một năm, nhà có điều kiện tốt ở trong thôn cùng nhà có điều kiện không tốt đều có thể đổi cho nhau.
“Nhà cô muốn dùng gạo kê đổi ư?"
Thích Ngọc Tú lắc đầu:
"Là gạo trắng, tám đổi một, tôi có tới mười cân gạo” Bà cụ Xa hô lên một tiếng, lắp bắp kinh hãi, đôi mắt kinh ngạc nhìn Thích Ngọc Tú. Năm nay đại đội bọn họ chưa phân gạo mà. Tại sao cô ta có nhiều “Cô đang lừa tôi có phải không?"
Thích Ngọc Tú vội vàng lắc đầu:
"Không, tôi đã tới tìm bà, đương nhiên không thể nào có chuyện lừa dối được. Đây là gạo trong thành, loại này ở ngoài không có đâu.
Bà cụ Xa nghĩ đến một ít lời đồn đãi trong thôn, không cần nhiều lời, bà đang thầm phán đoán xem có phải chị cả kia của Thích Ngọc Tú lại giúp đỡ cô hay không.
“Có gạo đương nhiên là tốt, nhưng mà một đổi tám là quá nhiều?” Bà cụ Xa trả giá, năm nay đại đội bọn họ không phân gạo, bà ấy vẫn muốn một chút. Ít nhất cũng để dành gạo lại, chờ đến tết thì lấy ra ăn.
Thích Ngọc Tú:
"Bắp và khoai lang đều là một đổi bốn, gạo lại tốt hơn bắp rất nhiều.
“Nhưng một đổi tám cũng quá nhiều. Bà cụ Xa nói:
"Một đổi bảy thôi.
Thích Ngọc Tú hít hà một hơi, nói:
"Như vậy lại kém quá nhiều.
Cô nói:
"Nếu chỉ đổi được bảy mươi cân khoai lang, nhà tôi ăn thật sự không đủ. Thím cũng biết sức lực của tôi lớn, ăn cũng nhiều. Mong được nhiều một chút, nhà tôi ăn thật sự không đủ."
Bà cụ Xa hạ giọng, tới gần cô nói:
"Tôi nghe nói anh rể cô làm ở Cung Tiêu Xã. Cháu trai nhà tôi năm nay phải làm mai. Thông gia bên kia muốn một cái phích nước nóng, nhưng mà tới Cung Tiêu Xã mấy ngày này vẫn luôn không tìm được đồ. Không biết cô có thể hay không giúp tôi hỏi một chút, tôi nghe nói bọn họ ở Cung Tiêu Xã sẽ có biện pháp......"
Thích Ngọc Tú:
"A?"
Bà cụ Xa:
"Tôi cũng không để cô giúp đỡ việc này không công. Nếu cô giúp tôi mua được, tôi trả nhiều hơn cho cô năm cân khoai lang"
Thích Ngọc Tú:
"
Cô lắc đầu:
"Chuyện đó tôi không quản được đâu thím ơi, nếu thím muốn đổi thì đổi, không đổi vậy nói luôn. Tôi còn đi hỏi nhà người khác một chút.
Thích Ngọc Tú cũng biết chuyện gì nên nhận, chuyện gì không thể nhận. Những chuyện mua bán ở thời đại này rất nhạy cảm, nếu không cẩn thận có thể chịu trách nhiệm, lúc đó mấy đứa nhỏ nhà cô biết làm sao bây giờ?
Bà cụ Xa:
"Ái chà... cô thật là......
Bà ấy giữ chặt tay Thích Ngọc Tú, nói:
"Như vậy.....
Thích Ngọc Tú:
"Một đổi bảy rưỡi, bảy là khẳng định không thành"
Bà cụ Xa:
"Tôi muốn nhìn gạo trước."
Thích Ngọc Tú hít sâu một hơi:
"Thím không đổi thì cứ nói, tôi..."
Bà cụ Xa:
"Đổi! Tôi đổi mà!"
Bà ta vốn dĩ muốn đến nhà Thích Ngọc Tú xem một chút cô cất gạo ở đâu. Nhưng cô rất kiên quyết, bà cũng phải đáp ứng. Nhưng mà bà cụ này lười biếng, nói:
"Vậy cô mang gạo đến đây đi, tôi đưa cho cô đồ đựng. Tôi già rồi, tay chân yếu lắm, cũng không thể đem khoai lang mang lên núi cho cô được đâu.
Thích Ngọc Tú:
"...... Được"
Thích Ngọc Tú về nhà cân mười cân gạo, vừa vặn đủ mười cân, không thừa không thiếu, rồi đi xuống núi.
Đi được một lúc, tới nơi đã thấy bà cụ Xa chờ trước cửa, bà ấy vội vàng hỏi cô lương thực ở đâu. Đừng nhìn bà ấy mặc cả chan chát, nhưng thực sự trong lòng bà rất muốn đổi, chỉ là đỡ được cân khoai lang nào thì hay cân ấy mà thôi.
Quả nhiên, vừa thấy Thích Ngọc Tú lấy ra những hạt gạo trắng bóng, bà ta cười đến cả đôi mắt cũng không nhìn thấy:
"Gạo ngon, thực sự là ngon"
Thích Ngọc Tú:
"Bằng không tôi cũng không thể lấy ra mang đi đổi cho người ta được.
Chỗ khoai lang này với Thích Ngọc Tú, kỳ thật còn không đủ đâu, nhưng mà cô cũng chỉ có thể đổi một lần như vậy. Có muốn đổi nhiều hơn cũng không an toàn.
Lúc này Thích Ngọc Tú đang cảm khái, nếu những cái đó có thể đem ra chợ đen bán, thật đúng là lợi nhuận cực nhiều. Nhưng làm chuyện đó cũng phải có lá gan cực to, người như cô thật sự là không dám làm.
Cô trao đổi khoai lang về nhà, suy nghĩ một chút khoai lang này ở vài thập niên sau lại tăng giá, cảm thấy cô đã kiếm được một món lợi lớn.
Mà đồng dạng, bà cụ Xa nhìn mười cân gạo chất lượng cao này, cũng cảm khái vì nghĩ rằng mình đã kiếm được một món lợi lớn.
Hai bên đều cảm thấy mỹ mãn.
Thích Ngọc Tú khiêng khoai lang trở về, lơ đãng nghĩ đến phích nước nóng. Sau khi trời lạnh, tựa hồ phích nước nóng đều bán rất chạy. Đương nhiên cũng bởi vì cuối năm người người đều kết hôn, làm đám cưới nhiều. Lại nói tiếp, kỳ thật nhà cô cũng thiếu một cái."